พวงมาลัยบ่าวสาว: ใช้ตอนไหนของพิธี ดอกไม้ที่ใช้ และวิธีดูแลให้สด

เขียนโดย คุณฐนกร รสากร · ช่างจัดดอกไม้งานแต่ง Aorest Memoryอัปเดต 2026-10-01
พวงมาลัยบ่าวสาวมะลิร้อยแบบสองชายปลายอุบะกุหลาบชมพูวางบนพานทอง ตัวอย่างมาลัยคล้องคอคู่บ่าวสาว

พวงมาลัยบ่าวสาว คือมาลัยคล้องคอแบบสองชายที่เจ้าบ่าวและเจ้าสาวสวมในพิธีมงคล โดยพบบ่อยที่สุดที่จุดรดน้ำสังข์ บทความนี้อธิบายว่ามาลัยบ่าวสาวต่างจากมาลัยชายเดียวและมาลัยชำร่วยอย่างไร ใช้ตอนไหนของพิธี ดอกไม้อะไรที่นิยมร้อย

ดูแลให้สดอย่างไรในวันงาน และควรส่งข้อมูลอะไรให้ร้านก่อนสั่ง ข้อมูลทั้งหมดเป็นแนวทางทั่วไปตามประเพณีไทย แหล่งข้อมูลแต่ละแห่งอธิบายรายละเอียดไม่เหมือนกัน ให้ยึดที่ผู้ใหญ่ของสองบ้านตกลงเป็นหลัก

ปัดซ้าย–ขวา หรือกดหัวข้อด้านล่างเพื่ออ่านทีละเรื่อง

พวงมาลัยบ่าวสาวคืออะไร และต่างจากมาลัยอื่นอย่างไร?

พวงมาลัยบ่าวสาวคือมาลัยคล้องคอที่เจ้าบ่าวและเจ้าสาวสวมในพิธีมงคล โดยมากเป็นแบบสองชาย คือมีอุบะหรือพวงห้อยทั้งสองข้าง บันทึกความรู้เรื่องมาลัยฉบับหนึ่งระบุว่ามาลัยสองชายที่ใช้คล้องคอเจ้าบ่าวเจ้าสาวมีชื่อเรียกเฉพาะว่ามาลัยบ่าวสาว ส่วนมาลัยชายเดียวมีอุบะเพียงพวงเดียว ใช้คล้องมือ คล้องแขน หรือบูชาพระ จึงเป็นของคนละหน้าที่กัน

ในงานแต่งหนึ่งงานอาจมีมาลัยหลายแบบปนกัน ทั้งมาลัยคู่บ่าวสาว มาลัยชายเดียวสำหรับไหว้ผู้ใหญ่หรือบูชา และมาลัยชำร่วยชิ้นเล็กที่มอบเป็นของที่ระลึกให้แขก การแยกชื่อให้ชัดตั้งแต่ตอนคุยกับร้านช่วยให้ไม่สั่งผิดชนิด ตารางด้านล่างสรุปความต่างของแต่ละแบบที่พบบ่อย

อินโฟกราฟิกพวงมาลัยแบ่งตามการใช้งาน มาลัยชายเดียว มาลัยสองชาย มาลัยบ่าวสาว มาลัยชำร่วย
พวงมาลัยแบ่งตามการใช้งาน 4 แบบที่พบบ่อยในงานแต่ง · แตะภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

พวงมาลัยบ่าวสาวใช้ตอนไหนของพิธีแต่งงาน?

จุดที่พบบ่อยที่สุดคือพิธีรดน้ำสังข์ ซึ่งคู่บ่าวสาวสวมพวงมาลัยคู่ขณะนั่งรับน้ำสังข์จากผู้ใหญ่ ตำราบางเล่มระบุว่าสวมตลอดช่วงรดน้ำและบางบ้านนำมาลัยคู่เดียวกันมาสวมต่อในงานเลี้ยงช่วงเย็นด้วย มีความเชื่อที่ถูกเล่าไว้ว่าการสวมมาลัยคู่เดิมทั้งสองงานจะทำให้ชีวิตคู่ราบรื่น แต่เป็นความเชื่อเฉพาะบ้านไม่ใช่กฎตายตัว

เรื่องลำดับพิธี แต่ละตำราและแต่ละบ้านอธิบายไม่เหมือนกัน บางบ้านสวมมาลัยก่อนเริ่มรดน้ำ บางบ้านให้ผู้ใหญ่สวมให้ ควรถามผู้ใหญ่ที่ดูแลพิธีก่อนว่าจะให้ใครสวมและสวมตอนไหน แล้วแจ้งเวลานั้นให้ร้านดอกไม้ เพื่อให้ได้มาลัยสดใกล้เวลาที่ใช้จริงที่สุด ภาพรวมของพิธีเช้าทั้งหมดอ่านต่อได้ในบทความ ดอกไม้พิธีเช้างานแต่ง

อินโฟกราฟิกพวงมาลัยบ่าวสาวใช้ตอนไหน รดน้ำสังข์ งานเลี้ยงเย็น มาลัยชำร่วย
จุดที่ใช้พวงมาลัยบ่าวสาวตามลำดับที่พบบ่อย · แตะภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

พวงมาลัยบ่าวสาวมีความหมายอย่างไร?

ความหมายหลักของมาลัยในวัฒนธรรมไทยคือการแสดงความเคารพและความปรารถนาดี แหล่งข้อมูลที่เปิดอ่านระบุว่ามาลัยใช้ถวายพระรัตนตรัยและใช้มอบให้บิดามารดา ครู ผู้ใหญ่ และแขกผู้มีเกียรติ ในงานแต่งการสวมมาลัยจึงอ่านได้ว่าเป็นการเริ่มชีวิตคู่ด้วยของมงคลที่ผ่านมือผู้ร้อยอย่างประณีต

ส่วนความหมายของดอกไม้แต่ละชนิดมีหลายสำนวน เช่น ดอกรักถูกตีความว่าสื่อถึงความรัก บางครั้งเติมดอกบานไม่รู้โรยให้ได้ความหมายว่ารักไม่รู้โรย ความหมายเหล่านี้เป็นการเล่นคำตามธรรมเนียม ไม่ใช่กฎของพิธี ถ้าครอบครัวอยากเน้นความหมายใด ให้บอกร้านล่วงหน้า แต่ไม่ควรกังวลหากดอกที่ได้ต่างจากที่นึกไว้เพราะฤดูกาล

ดอกไม้อะไรที่นิยมใช้ร้อยพวงมาลัย?

ตำราที่เปิดอ่านระบุดอกไม้ที่ร้อยเป็นตัวมาลัยได้หลายอย่าง เช่น มะลิ กุหลาบ พุด กล้วยไม้ เบญจมาศน้ำ ชบาหนู ดอกรัก บานไม่รู้โรย และผกากรอง ส่วนอุบะที่ห้อยปลายมักใช้ดอกรักหรือดอกไม้กลีบยาวอย่างจำปีและจำปา ใบไม้ที่ช่วยเสริมความเขียวมีใบแก้ว ใบมะยม ใบตอง และใบกระบือ

ดอกรักเป็นดอกที่ร้อยได้เกือบทุกแบบและมักอยู่ในส่วนอุบะ แต่มียางซึ่งบางคนแพ้ และกลีบจะคล้ำถ้าเปียกน้ำขณะร้อย ถ้าเจ้าบ่าวเจ้าสาวหรือผู้ใหญ่ที่ต้องจับมาลัยเคยแพ้ดอกไม้หรือกลิ่นแรง ให้บอกร้านตั้งแต่ตอนสั่ง สอบถามร้านว่าสลับชนิดดอกโดยคงโทนสีเดิมได้หรือไม่

อินโฟกราฟิกดอกไม้ที่ใช้ร้อยพวงมาลัย ตัวมาลัย อุบะ ใบไม้ประกอบ มะลิ ดอกรัก จำปี ใบแก้ว
ดอกไม้ที่ใช้แยกตามส่วนของพวงมาลัย · แตะภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

มาลัยสองชายกับมาลัยชายเดียวต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่จำนวนอุบะและการใช้งาน มาลัยสองชายมีอุบะห้อยทั้งสองข้าง นิยมผูกต่อกับริบบิ้นหรือโบที่ปลายทั้งสองข้าง ใช้คล้องคอบุคคลสำคัญ หรือแขวนหน้ารถและหัวเรือ ส่วนมาลัยชายเดียวเป็นวงกลมที่มีอุบะพวงเดียว ใช้คล้องมือ คล้องแขน หรือถวายพระ

สำหรับคู่บ่าวสาว มาลัยสองชายเหมาะกับการคล้องคอเพราะน้ำหนักถ่วงสมดุลทั้งสองข้างและดูเป็นทางการในภาพถ่าย ส่วนมาลัยชายเดียวมักอยู่ในพานไหว้ผู้ใหญ่หรือโต๊ะหมู่ ซึ่งเกี่ยวกับ พานขันหมากมีอะไรบ้าง และของไหว้อื่นในพิธี ถ้าไม่แน่ใจว่าบ้านต้องการแบบใด ให้ถามผู้ใหญ่ว่าต้องการมาลัยกี่ชุด ชุดไหนคล้องคอ ชุดไหนวางพาน

มาลัยไหว้ผู้ใหญ่และมาลัยชำร่วยใช้ตอนไหน?

มาลัยไหว้ผู้ใหญ่ใช้แสดงความเคารพตอนคู่บ่าวสาวมอบให้บิดามารดาหรือญาติผู้ใหญ่ ส่วนมาลัยชำร่วยคือมาลัยชิ้นเล็กที่เจ้าภาพมอบให้แขกเป็นของที่ระลึก ซึ่งใช้ได้ทั้งงานแต่ง งานขึ้นบ้านใหม่ และงานวันเกิด แหล่งข้อมูลหนึ่งระบุว่ามาลัยชำร่วยขนาดเล็กยาวราว 12 นิ้ว ส่วนมาลัยขนาดใหญ่สำหรับพิธียาวราว 24 นิ้ว

ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างจากแหล่งเดียว ขนาดจริงให้ตกลงกับร้านตามจำนวนและวิธีใช้ ในงานที่เน้นความสะดวก บางบ้านเปลี่ยนมาลัยไหว้เป็นของรับไหว้ชนิดอื่น เช่นมาลัยผ้าขาวม้า ซึ่งมีความหมายถึงการเคารพผู้ใหญ่เหมือนกัน ถือเป็นทางเลือกเมื่อไม่ต้องการดอกไม้สดจำนวนมาก

มาลัยมีกี่แบบ และแบบไหนเหมาะกับงานแต่ง?

หากแบ่งตามรูปทรงรวม ตำราจัดมาลัยเป็นหลายกลุ่ม ได้แก่ มาลัยโซ่ซึ่งเป็นวงกลมต่อกันเป็นสาย มาลัยถักที่เป็นวงกลมสองวงเชื่อมกัน มาลัยเถาที่เป็นครึ่งวงกลมต่อกันคล้ายเถาวัลย์ มาลัยลูกไม้ที่ประดับเส้นทองและเส้นเงิน และมาลัยกล้วยไม้ที่ใช้กล้วยไม้ล้วน ส่วนรูปแบบการร้อยตัวมาลัยมีทั้งแบบซีก กลม แบน และตัวหนอน

สำหรับงานแต่ง แบบที่ดูเรียบและเข้ากับชุดเจ้าสาวได้ง่ายคือมาลัยสองชายแบบกลมหรือแบบซีกที่ใช้มะลิหรือกุหลาบ ส่วนแบบลูกไม้หรือแบบโซ่เป็นทางเลือกสำหรับคนที่อยากได้ลายแปลกตา ให้ดูภาพตัวอย่างงานจริงของร้านก่อนตัดสินใจ เพราะแต่ละร้านมีแบบที่ถนัดต่างกัน

พวงมาลัยบ่าวสาวใช้ดอกไม้ประดิษฐ์หรือเก็บเป็นที่ระลึกได้ไหม?

ได้ มีมาลัยที่ทำจากวัสดุอื่น เช่น ดอกไม้แห้งและดอกไม้เทียมที่คงทนกว่า ตัวอย่างที่เห็นชัดคือพวงมาลัยสำหรับเรือพระราชพิธีซึ่งทำจากดอกไม้แห้งและดอกรักเทียมเพื่อให้สวยตลอดงาน และมีมาลัยผ้าฝ้ายที่ทำมาให้เก็บไว้แทนที่จะใช้แล้วทิ้ง ข้อดีคือเก็บเป็นที่ระลึกได้ ข้อเสียคือขาดกลิ่นหอมสดของดอกไม้

ถ้าเป็นพิธีรดน้ำสังข์ที่ผู้ใหญ่และเจ้าบ่าวเจ้าสาวต้องสัมผัสมาลัยใกล้ชิด หลายบ้านยังเลือกมาลัยสดเพราะกลิ่นและความรู้สึกของพิธี ส่วนการเทียบข้อดีข้อเสียของดอกไม้สดและดอกไม้ประดิษฐ์ในจุดอื่นของงานอ่านได้ใน ดอกไม้สดหรือดอกไม้ปลอม

พวงมาลัยดอกไม้สดอยู่ได้นานแค่ไหน และดูแลอย่างไรให้สด?

ดอกไม้สดอยู่ได้ไม่นาน แหล่งข้อมูลหนึ่งระบุว่ามะลิเริ่มคล้ำภายในราว 2 วันหลังเก็บ ความสดจึงเป็นเกณฑ์หนึ่งที่ใช้ตัดสินมาลัยที่ดี การดูแลที่แหล่งข้อมูลกล่าวถึงคือฉีดพรมน้ำเบาๆ และคลุมดอกไม้ด้วยผ้าขาวบางชื้นระหว่างทำงาน แต่ขณะร้อยไม่ควรให้ดอกรักเปียกน้ำเพราะกลีบจะคล้ำ

ในวันงานจริง วิธีที่ใช้ได้ทั่วไปคือรับมาลัยใกล้เวลาพิธีที่สุด ตั้งในที่ร่มเย็น ไม่โดนแดดตรง และหยิบจับเบาๆ ส่วนวิธีเก็บมาลัยที่ร้านทำมาให้ เช่นต้องเก็บในที่เย็นหรือไม่ ควรถามร้านโดยตรง เพราะดอกที่ใช้ต่างกันก็เก็บต่างกัน

อินโฟกราฟิกดูแลพวงมาลัยให้สดในวันงาน ก่อนวันงาน เช้าวันงาน ระหว่างพิธี
เช็กลิสต์ดูแลพวงมาลัยตามช่วงเวลา · แตะภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

ถ้าคู่บ่าวสาวแพ้ดอกไม้หรือกลิ่น ควรทำอย่างไร?

บอกร้านตั้งแต่ตอนสั่ง เพราะดอกบางชนิดมีผลต่อผิวหรือการหายใจ เช่น ดอกรักที่มียางซึ่งผู้ที่แพ้ควรระวังการสัมผัส ลองถามร้านว่าเลือกดอกอื่นที่โทนสีใกล้เคียงได้หรือไม่ หรือใช้ดอกไม้ประดิษฐ์ในส่วนที่สัมผัสผิวโดยตรง เช่น ส่วนที่แนบคอ

ควรแจ้งด้วยว่าใครเป็นคนแพ้ ถ้าเป็นผู้ใหญ่ที่ต้องรับมาลัยไหว้ ให้ถามร้านว่าจัดมาลัยของท่านเป็นชนิดอื่นแยกไว้ได้หรือไม่ และอย่าลืมตรวจว่ากลิ่นดอกไม้ในจุดรดน้ำที่ปิดห้องแอร์ไม่แรงเกินไปสำหรับคนในพิธี

สั่งพวงมาลัยบ่าวสาวควรส่งข้อมูลอะไรให้ร้านบ้าง?

ข้อมูลที่ช่วยให้ร้านเสนอรายการได้ตรงมี 6 อย่าง คือ วันงานและเวลารับของ จำนวนชุดแยกเป็นคู่บ่าวสาว ผู้ใหญ่ และชำร่วย ชนิดดอกหรือโทนสีที่อยากได้ ความยาวและแบบที่ต้องการ ข้อจำกัดเรื่องการแพ้ และความต้องการเก็บเป็นที่ระลึกหรือไม่ ส่งภาพชุดของคู่บ่าวสาวไปด้วยจะช่วยเลือกโทนสีได้ดีขึ้น

ส่วนราคาและคิวว่างให้สอบถามร้านทาง LINE ร้านจะแจ้งรายละเอียดตามจำนวนและรายการที่เลือกเมื่อได้รับข้อมูล ถ้ากำลังวางแผนพิธีเช้าทั้งงาน ดูรายการดอกไม้ที่ครอบคลุมได้ที่ แพ็กเกจดอกไม้พิธีเช้า และของที่เกี่ยวข้องกับขบวนอย่าง พานขันหมากดอกไม้สด

อินโฟกราฟิกเช็กลิสต์ข้อมูลที่ต้องส่งให้ร้านทำพวงมาลัย วันเวลา จำนวนชุด โทนสี ความยาว การแพ้
ข้อมูลที่ควรส่งให้ร้านก่อนสั่งพวงมาลัย · แตะภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

ฉากหลังจุดรดน้ำควรจัดให้เข้ากับพวงมาลัยอย่างไร?

สีของมาลัยควรเข้ากับฉากและชุด ถ้ามาลัยเป็นมะลิขาวกับกุหลาบชมพู ฉากโทนชมพูอ่อนหรือขาวเขียวจะทำให้มาลัยเด่นในภาพ แต่ถ้าฉากเป็นสีเข้มจัด มาลัยสีอ่อนจะดูสว่างขึ้นชัดเจน ควรให้ร้านดูหน้างานหรือภาพสถานที่ก่อนเลือกโทน

ภาพด้านล่างเป็นตัวอย่างซุ้มโค้งดอกกุหลาบที่ใช้เป็นฉากหลังจุดรดน้ำได้ ส่วนดอกไม้ประดับจุดอื่นของงานดูแนวทางได้ที่ ดอกไม้ตกแต่งโต๊ะ และบทความ ดอกไม้พิธีเช้างานแต่ง

ม่านผ้าขาวกับดอกไม้ตั้งพื้นโทนฟ้าขาว ฉากหลังโทนอ่อนที่เข้ากับพวงมาลัยดอกไม้สีขาว
ฉากหลังโทนขาวฟ้าไม่แย่งสีพวงมาลัยตอนถ่ายรูป
1/12

แหล่งข้อมูลที่ใช้เรียบเรียง

ประเพณีขันหมากแต่ละบ้านและแต่ละภาคไม่เหมือนกัน ใช้บทความนี้เป็นแนวทาง แล้วยึดตามที่ผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายตกลงกัน

คำถามที่พบบ่อยเรื่องพวงมาลัยบ่าวสาว

พวงมาลัยบ่าวสาวต้องเป็นดอกมะลิเท่านั้นไหม?

ไม่ต้อง ตำราระบุดอกไม้ที่ร้อยได้หลายชนิด ทั้งมะลิ กุหลาบ พุด กล้วยไม้ และดอกรัก มะลิเป็นที่นิยมเพราะกลิ่นหอมและสีขาว แต่ชนิดดอกขึ้นกับโทนสีและความชอบของแต่ละบ้าน

มาลัยบ่าวสาวต้องสวมทั้งคู่พร้อมกันไหม?

โดยมากสวมทั้งคู่ก่อนเริ่มรดน้ำสังข์ แต่ลำดับและคนสวมให้ให้เป็นไปตามที่ผู้ใหญ่ของสองบ้านตกลง บางบ้านให้ผู้ใหญ่สวมให้ บางบ้านสวมเองทั้งคู่

ใช้มาลัยคู่เดียวกันทั้งพิธีเช้าและงานเย็นได้ไหม?

ได้ แหล่งข้อมูลหนึ่งเล่าว่าบางบ้านเชื่อว่าการสวมคู่เดียวกันทั้งสองงานทำให้ชีวิตคู่ราบรื่น แต่ดอกไม้สดอาจร่วงโรยก่อนถึงเย็น ควรถามร้านว่าจะจัดมาลัยแยกชุดสำหรับงานเย็นหรือไม่

มาลัยดอกไม้สดเก็บได้นานเท่าไหร่?

ไม่นาน แหล่งข้อมูลหนึ่งระบุว่ามะลิเริ่มคล้ำภายในราว 2 วันหลังเก็บ ถ้าอยากเก็บเป็นที่ระลึก ให้ถามร้านเรื่องมาลัยแบบดอกไม้แห้งหรือวัสดุที่คงทนกว่า

ราคาพวงมาลัยบ่าวสาวเท่าไหร่?

ราคาขึ้นกับชนิดดอก แบบที่ร้อย ความยาว และจำนวนชุด ร้านไม่ได้แสดงราคาในหน้านี้ ให้สอบถามราคาและคิวว่างทาง LINE โดยบอกวันงานและรายการที่ต้องการ

ร้านดอกไม้รับทำมาลัยไหว้ผู้ใหญ่ด้วยไหม?

ให้สอบถามร้านทาง LINE ว่ารับรายการไหนบ้าง เพราะมาลัยไหว้ผู้ใหญ่และมาลัยชำร่วยเป็นคนละแบบกับมาลัยคู่บ่าวสาว ควรบอกจำนวนชุดทั้งหมดไปพร้อมกัน